Mechanische ventilatie

Een mechanische ventilatie zorgt voor gezonde lucht binnenshuis. In tegenstelling tot natuurlijke ventilatie wordt er bij een mechanische ventilatie voortdurend lucht ververst. Bij natuurlijke ventilatie zijn er enkel roosters en klepraampjes. Het ventilatiesysteem daarentegen zuigt continu lucht uit de woning weg en voegt nieuwe lucht toe via ventilatieroosters. Ongeveer drie op de tien huizen hebben een mechanische ventilatie.

Waarom is ventilatie belangrijk?

Een mechanische ventilatie wordt veelal toegepast bij nieuwbouwwoningen. Nieuwbouwwoningen worden namelijk zo gemaakt dat een mechanische ventilatie een vereiste is voor een gezond binnenklimaat. Oudere woningen hebben vaak kieren en naden waardoor er lucht het huis in en uit kan. In tegenstelling tot nieuwbouwwoningen, die zijn meestal erg goed geïsoleerd. Ondanks de goede isolatie, waardoor een huis als het ware luchtdicht wordt, is het belangrijk dat er tóch gezonde verse lucht in het huis kan stromen. Om dit voor elkaar te krijgen, is het mechanische ventilatiesysteem ontwikkeld.

De kwaliteit van de lucht in huis heeft is namelijk van groot belang voor de gezondheid van de bewoners. Denk bijvoorbeeld aan vocht, schimmels of tabaksrook, die hebben allen een effect op je gezondheid. Een vochtige omgeving is een ideaal klimaat voor huisstofmijten, en die kunnen allerlei allergische reacties veroorzaken. Verouderde lucht kan bovendien leiden tot klachten als hoofdpijn, benauwdheid, hoesten, slijmvorming, chronische neusverkoudheid en astma.

Het verschil tussen ventileren en luchten

Ventileren is iets anders dan luchten. Bij het luchten komt er in één keer een grote hoeveelheid verse lucht het huis binnen door bijvoorbeeld een raam of een deur open te zetten. Het effect hiervan voel je meteen, maar is meestal snel verdwenen wanneer het raam of de deur weer dicht gaat. In het geval van ventileren wordt het huis continu van verse lucht voorzien, zonder hiervoor iets open te zetten.

Natuurlijke of mechanische ventilatie

Ventileren kan op twee verschillende manieren. Enerzijds is er natuurlijke ventilatie, waarbij de lucht ververst wordt door ventilatieroosters die overal in een huis te vinden zijn. Anderzijds is er mechanische ventilatie. Bij mechanische ventilatie vindt de afvoer plaats via een elektrische ventilator. De elektrische ventilator zorgt ervoor dat er verse lucht wordt aangetrokken door de oude lucht af te voeren. Het is belangrijk om de ventilatieroosters zo veel mogelijk open te laten in beide gevallen van ventileren.

Hoe werkt een mechanische ventilatiesysteem?

Een mechanische ventilatiesysteem voert in principe enkel binnenlucht af:

  1. De ventilatiebox wordt meestal geplaatst in de buurt van de CV ketel. Het is een vierkante box die lucht aanzuigt vanuit de woning, en naar buiten afvoert door een buis.
  2. De lucht wordt aangezogen door een buizenstelsel die door de hele woning licht. Meestal zitten de aanzuigpunten in het toilet, de badkamer en de keuken. Het kan ook zijn dat er in elke ruimte lucht aangezogen wordt.
  3. De ventilatiebox kent verschillende standen waarmee bepaalt kan worden hoeveel lucht er per minuut weggezogen moet worden.
  4. Doordat er lucht verdwijnt uit de ruimte, wordt er op een natuurlijke manier lucht aangezogen van buiten. Deze lucht komt de woning binnen door de ventilatieroosters of klepramen.
  5. Het is belangrijk om de ventilatieroosters zo veel mogelijk open te houden en deze regelmatig schoon te maken. Gebeurt dit niet kan er door onderdruk lucht worden ontrokken aan kruipruimtes, waar zich schadelijke gassen kunnen bevinden.
Mechanische ventilatie met een warmte-terugwinsysteem

Het kan zijn dat jouw mechanisch ventilatiesysteem ook over een warmte-terugwinsysteem beschikt. In dat geval heeft de ventilatiebox niet een, maar twee buizen. Een buis waarmee lucht afgevoerd wordt, en een buis waarmee buitenlucht aangezogen wordt. Tussen de twee buizen zit in dat geval een warmtewisselaar. De warmte van de lucht die uit de woning weggezogen wordt, wordt gebruikt om de warmte die van buiten aangezogen wordt te verwarmen. Op deze manier wordt de aangezogen verse lucht gebruikt om de warmte in de woning te behouden.

Verouderde ventilatieboxen

Uit een onderzoek van Stichting HIER klimaatbureau blijkt dat ongeveer 95% van de 2,4 miljoen huishoudens een verouderde ventilatiebox heeft. Een verouderde ventilatiebox heeft een aantal negatieve gevolgen. Zo worden ze vaak niet goed gereinigd waardoor er veel stofdeeltjes in de lucht komen. Ook hebben verouderde en niet goed onderhouden ventilatiesystemen een veel hoger energieverbruik. Ter vergelijking: een oude ventilatiebox verbruikt ruim €80 euro per jaar aan stroom, terwijl een nieuwe ventilatiebox slechts €8 per jaar verbruikt. Dit zou betekenen dat een nieuwe ventilatiebox in minder dan vier jaar is terugverdiend.